مقدمه: خزانه داري، به عنوان يكي از اركان اساسي و بسيار مهم كه نقش حياتي آن براي آحاد جامعه مهجور مانده است، جايگاه ويژه در مديريت نظام بودجه و ساختار مالي جامعه و حاكميت دارد.
در خانواده به عنوان كوچكترين واحد جامعه موضوعي مانند دخل و خرج و بعبارتي ديگر بودجه به خودي خود نمود عيني دارد و متعاقب آن در گستره وسيع تر سطح كشور. بودجه در تعريف ساده آن همان دخل و خرج است، يعني يك موازنه منطقي و معقول در قالب منابع (درآمد) و مصارف (هزينه) بدنه بودجه را تشكيل مي‌دهد. بديهي است در فرآيند بودجه بندي، هزينه اي ممكن نخواهد بود، مگر درآمد و عايدي كسب شود.
آنچه كه ماهيت درآمد و عايدي است در چارچوب قوانين و مقررات، وصول و به حسابهاي تعيين شده نزد خزانه‌داريكل واريز مي‌شود و خزانه داريكل نيز در قالب قوانين و مقررات موضوعه، هزينه‌هاي عهده دولت را تامين و پرداخت مي‌نمايد.
مجموع درآمدها كه تحت عناوين درآمدهاي عمومي و اختصاصي است در قالب بودجه سالانه توسط دستگاههاي اجرائي به عنوان متولي، وصول و درآمدهاي اختصاصي به حسابهاي تمركز وجوه واريز و درآمدهاي عمومي نيز به حساب درآمد عمومي كشور منتقل مي‌گردد.
نحوه توزيع هزينه‌ها، اعم از جاري و عمراني از طريق مكانيسم تخصيص اعتبار و با رعايت سقف اعتبار مصوب دستگاههاي اجرائي قابل انجام است. 
خزانه داري، به عنوان يكي از واحدهاي برجسته و مؤثر در امور دخل و خرج دولت محسوب مي شود. خزانه علاوه بر تمركز و پرداخت وجوه دستگاههاي اجرايي، وظيفه هماهنگ كننده دريافت‌ها و پرداخت‌هاي كشور را هم از نظر زماني و هم از بعد مكاني، با برقراري مجموعه‌اي از كنترل‌هاي مالي را بر عهده دارد و نقش قابل ملاحظه‌اي نيز در تنظيم امور اقتصادي كشور ايفا مي كند.
با توجه به پيچيدگي و توسعه امور كشور، نقش خزانه در شرايط موجود، از گستردگي خاصي برخوردار است و در موضوع حسابداري دولتي، خزانه را عمدتاً با مفهوم صندوق ياد مي‌كنند.
به موجب قوانين و مقررات مالي و محاسباتي و نيز قانون تشكيل وزارت امور اقتصادي و دارائي، وظيفه حسن اجراي بودجه از حيث مالي در سطح كلان دولت به نمايندگي از وزارتخانه مذكور، بر شانه خزانه داريكل كشور سنگيني مي‌كند.خزانه در لغت نامه دهخدا اينگونه معنا شده است:
 
 مفهوم لغوي خزانه
 
- جايي كه اموال و نقود را در آن نگهداري كنند.
- خزانه محلي بوده در سراي پادشاهان و اميران و ثروتمندان كه جواهرات و نقود و مال‌هاي منقول قيمتي را بدانجا مي‌نهادند و هر خرج و بذل و بخششي از آن جا مي‌شد و هر هديه‌اي بدانجا مي‌رفت.
- خزانه، تحت عنوان گنجينه و گنج‌خانه و دفينه نيز معني شده است.
- خزينه هم از مفاهيم مصطلح در قديم براي خزانه داري بوده است.
اداره خزانه داري كل : اداره‌اي كه كارهاي خزانه داري يك كشور را انجام دهد.
كتب ماليه عمومي، خزانه را با عنوان، صندوق و سازمان هماهنگ كننده دخل و خرج كشور، تعريف كرده‌اند. 
سير تطور خزانه از قديم تاكنون
ا